Belangrijke reorganisaties moeten door de hoogste ambtenaar van een departement, de secretaris-generaal, worden voorgelegd aan de vakbonden in het decentraal overleg. Soms komt het voor dat bij een departement niet de SG maar de pSG of een andere hoge ambtenaar de gesprekspartner is van de vakbonden.
De vakbonden focussen op de bijzondere rechtspositionele en sociale gevolgen van de reorganisatie, geven advies over de voorbereidende fase uit het VWNW-beleid en overleggen ingeval van outsourcing van taken over een op te stellen sociaal plan.
Informeren over voorgenomen besluit tot reorganisatie
In de CAO Rijk is vastgelegd dat de SG de vakbonden tijdig informeert over een voorgenomen besluit tot reorganisatie.
Er staat in de CAO Rijk dat over voorgenomen besluiten met betrekking tot een belangrijke reorganisatie pas wordt besloten nadat erover overleg is gevoerd met de vakbonden.
Overleg over bijzondere rechtspositionele en sociale gevolgen
Overeenkomstig de CAO Rijk concentreert het overleg met de vakbonden zich over voorgenomen besluiten tot een belangrijke reorganisatie alleen betrekking hebbend op de bijzondere rechtspositionele en sociale gevolgen van het voorgenomen besluit voor de betrokken ambtenaren.
Bij reorganisaties binnen het Rijk gelden de regels en voorzieningen van het VWNW-beleid die zijn opgenomen in de CAO Rijk.
Advies over voorbereidende fase VWNW-beleid
In de CAO Rijk staat dat aan een voorgenomen besluit tot een belangrijke reorganisatie een voorbereidende fase voorafgaat, tenzij sprake is van een bijzondere situatie. De bedoeling hiervan is dat medewerkers voorafgaand aan de reorganisatie in beweging komen, zodat de hoeveelheid verplichte VWNW-kandidaten als gevolg van opheffing van functie of overtolligheid bij krimp zoveel mogelijk wordt beperkt.
De voorbereidende fase is ook van toepassing wanneer de werklocatie verhuist naar een locatie en als gevolg van de reorganisatie de reistijd van de enkele reis met meer dan een half uur toeneemt ten opzichte van de oorspronkelijke locatie.
Ten aanzien van de voorbereidende fase hebben de vakbonden meerdere bevoegdheden:
In de CAO Rijk staat dat, naast de ondernemingsraad, ook de vakbonden door de SG tijdig worden geïnformeerd over een voorgenomen besluit tot aanvang van de voorbereidende fase.
In de CAO Rijk is geregeld dat de vakbonden door de SG in de gelegenheid worden gesteld, advies uit te brengen over de omvang van de aangewezen groep, en over de duur van de voorbereidende fase. Van het advies van de vakbonden kan alleen gemotiveerd afgeweken worden.
Gedurende de voorbereidende fase kan eventueel besloten worden tot verlenging of verkorting van deze voorbereidende fase. Over de duur en de voorgenomen verlenging of verkorting van de voorbereidende fase wordt ter advisering voorgelegd aan de vakbonden.
Als overwogen wordt over te gaan tot een reorganisatie zonder dat daar een voorbereidende fase aan vooraf gaat, dan wordt een voorstel daartoe voorgelegd aan de vakbonden en worden zij in de gelegenheid gesteld daarover advies uit te brengen.
In bijzondere situaties kan de SG de vakbonden in het DGO voorstellen af te wijken van het VWNW-beleid als de CAO Rijk daar ruimte voor laat. Dit kan bijvoorbeeld gaan om een afwijking van het plaatsingsbereik of afwijkende VWNW-voorzieningen. Dergelijke afwijkingen zijn alleen mogelijk met instemming van de vakbonden in het decentraal georganiseerd overleg.
Als de SG en de vakbonden het niet eens zijn over het afzien van de voorbereidende fase, wordt het geschil ingebracht in het Sectoroverleg RIJK (SOR). Als in het SOR geen overeenstemming wordt bereikt kunnen beide partijen het geschil voorleggen aan de Advies- en Arbitragecommissie.
Outsourcing
In de CAO Rijk staat dat een sociaal plan wordt opgesteld indien een onderdeel van de sector Rijk wordt geprivatiseerd of verzelfstandigd, dan wel dat de werkzaamheden van dat onderdeel worden uitbesteed of overgedragen aan andere overheden buiten de sector Rijk. Dit sociaal plan wordt met de vakbonden in het DGO van het betreffende ministerie overeengekomen.